In de regio

IJssel Vecht concessie

Nu de nieuwe IJssel-Vecht concessie enkele maanden onderweg is, kunnen we een kleine balans opmaken. Er is in de voorbereiding en bij de start veel te doen geweest rondom de vermeende fraude van vervoerder Keolis. Daarom wordt er nu een noodconcessie gereden terwijl er een nieuw aanbestedingstraject wordt doorlopen. Een mooi moment om te inventariseren welke positieve punten en minpunten er tot nu toe zijn opgevallen. Ik ben benieuwd hoe de vrijwilligers in Gelderland alles rondom deze concessie tot nu toe hebben ervaren.

Editie 3, 2021  |  Marloes Hofstede

Elektrische bus opgeladen in Deventer
Foto: Martin Oudenaarden

 

Rover in Gelderland

Gelderland is opgedeeld in verschillende Rover-afdelingen. Dit is ook niet gek als je kijkt naar de complexiteit van het gebied. Gelderland heeft veel forensen naar bedrijven en onderwijsinstellingen net buiten de provincie: Deventer, Enschede, Den Bosch, Utrecht, Amersfoort en Zwolle. Ook zijn er verschillende buslijnen die over de provincie- of landsgrens rijden. De komende jaren verandert er veel aan de concessies in Gelderland, Overijssel en Flevoland. Niet alleen vanwege de nieuwe concessie IJssel-Vecht waar al veel over te doen is geweest, maar ook door de toekomstige concessies Berkel-Dinkel (Twente en de noordelijke Achterhoek) en Rijn-Waal (alles tussen de zuidelijke Achterhoek en het Rivierenland). 

‘Met zoveel concessies en lijnen heeft het Gelderse Rocov de handen vol’, aldus René Coveen. Hij is voorzitter van het Gelderland Overleg, waarin de diverse afdelingen tweemaandelijks samenkomen om de belangen voor de hele provincie te behartigen. In het Rocov zijn twee leden actief, die worden bijgestaan door drie plaatsvervangers. Maar met zo’n groot gebied is het lastig om alle kennis en informatie goed door te geven. Nu de nieuwe concessie er is, wordt het delen van ervaringen en informatie nog belangrijker. De afdelingen besloten daarom om op www.rover.nl/gelderland al het nieuws uit de hele provincie te verzamelen. Onder dat nieuws is natuurlijk ook een eerste inventarisatie van de nieuwe concessie. Maar laten we eerst eens kennismaken met een paar vrijwilligers uit deze provincie.

Hans Schmal is vertegenwoordiger vanuit Gelderland Noord. ‘Ik kijk graag naar het grotere plaatje van een OV-systeem, zoals goede aansluitingen en snelle verplaatsingen. Ik zie hierbij een sterke rol voor de fiets en lopen in het voor- en natransport. Persoonlijk heb ik een speciale voorkeur voor tarieven en betaalsystemen, dus heb ik me beziggehouden met het Tarievenhuis Oost.’

René Coveen is naast voorzitter van het Gelderland Overleg ook voorzitter van de afdeling Amersfoort. Een bijzondere afdeling, met één been in Utrecht en één in Gelderland. Vanuit dat laatste perspectief behartigt René de belangen van de omgeving Harderwijk/Barneveld. ‘Het voorzitten van het Gelderland Overleg doe ik graag. Gelderland heeft verschillende afdelingen met weinig actieve leden, waarvoor ik ondersteuning bieden ook belangrijk vind. Verder vind ik grensoverschrijdende lijnen, zowel naar andere provincies als naar Duitsland, erg interessant.’

Apeldoorn: minder bussen
Foto: Martin Oudenaarden

 

De start van een megaconcessie

In 2019 werd een megaconcessie aanbesteed, die zich uitstrekt over drie provincies. De IJssel-Vecht concessie is een samenwerking tussen de provincies Overijssel, Gelderland en Flevoland en ging naar Keolis. Zij ontwikkelden een nieuwe merknaam en huisstijl RRReis en wilden een voorbeeld zijn van grenzeloos vervoer over provinciegrenzen. Het liep anders.

De provincies concludeerden dat Keolis onvoldoende informatie had verstrekt over afspraken met de leverancier van de elektrische bussen. Keolis legde bij het Chinese bedrijf in zogeheten ‘sideletters’ vast dat er geen boetes of rechtszaken zouden komen als de levering van de bussen vertraging opliep. Deze informatie hield Keolis echter geheim bij het aanbestedingsproces, en dat rekenden de drie provincies het bedrijf zwaar aan. Zij besloten daarom afgelopen zomer om de gunning in te trekken en de concessie opnieuw aan te besteden. Keolis tekende bezwaar aan, maar verloor. Wel werd besloten om Keolis de komende twee jaar een noodconcessie te laten rijden, om de gevolgen voor de reiziger te minimaliseren.

Hoe hebben de vrijwilligers de aanloop naar deze concessie ervaren? Hans: ‘Marktwerking vind ik een lastig onderwerp. De opdrachtgever heeft de vervoerders willen uitdagen door een laag eisenpakket te vragen, in de hoop dat vervoerders een ‘hoog’ aanbod zouden doen door tegen elkaar op te bieden. Ik was met name voor de Veluwe bang dat er veel minder vervoer zou zijn.’ René: ‘In deze aanbesteding had beter gekeken kunnen worden naar de gevolgen van intrekking. Ook zie je bij aanbesteders een gebrek aan lokale kennis, zeker in zo’n grote concessie. Zonder lokale kennis is het lastig te bepalen hoe belangrijk een buslijn is voor reizigers, ondanks het lage aantal instappers bij een halte. Daar is mijns inziens niet goed genoeg naar gekeken.’

Busstation Harderwijk
Foto: Rene Coveen

 

Voordelen van RRReis

Hoewel de concessie er over twee jaar waarschijnlijk anders zal uitzien heeft het concept en de uitvoering van het plan van Keolis zo zijn voordelen. Het grootste gedeelte van de concessie wordt gereden met nieuwe elektrische bussen. Voor de aanschaf daarvan, en van laadpalen, zijn grote investeringen gedaan. In sommige delen van de concessie, zoals tussen Ede en Wageningen, blijven dieselbussen rijden omdat dit deel in de toekomst overgaat naar de concessie Rijn-Waal. De nieuwe vloot betekent een enorme verduurzamingsslag van het regionale OV. Zelfs de buurtbussen moeten op termijn met elektrische auto’s gaan rijden, hoewel deze nog niet gearriveerd zijn.

Verder valt de nieuwe huisstijl van RRReis op. Witte bussen met een paars/groen/blauw kleurenthema zijn overal in de regio te zien. Ook de oude bussen die later zullen worden vervangen zijn voor nu voorzien van het nieuwe thema. De huisstijl ziet er gelikt uit en de nieuwe bussen ogen erg comfortabel.

Op het gebied van dienstregeling zijn er de nodige positieve punten te melden. Op veel lijnen zijn meer bussen gaan rijden en het oude lijnennetwerk is grotendeels intact gebleven. Zo rijden er bijvoorbeeld snellere spitsbussen tussen Apeldoorn en Zwolle en gaan op verschillende streeklijnen meer bussen rijden. Daarnaast zijn er een aantal nieuwe busverbindingen bijgekomen, zoals Nunspeet–Apeldoorn en Scherpenzeel–Barneveld. De directe verbinding tussen Veenendaal de Klomp en Wageningen Universiteit (WUR) is een langgekoesterde wens van de afdeling Rhenen/Wageningen die in vervulling gaat.

RRReis: de nieuwe merknaam voor Gelderland, Overijssel en Flevoland
Foto: Martin Oudenaarden

 

Minpunten

Helaas zien de Gelderse Rovers ook minpunten van de nieuwe concessie. Zo zijn er in Apeldoorn maar liefst 67 bushaltes geschrapt. Volgens Hans Schmal is dit een groot probleem, omdat er zo veel plekken zijn waar geen bus meer komt. ‘De zwakken in de samenleving zijn daardoor de dupe.’ Daar komt nog bij dat een aantal buslijnen in Apeldoorn in de avond en het weekend worden gereden door een belbus in plaats van een lijndienst. De reiziger moet deze busjes een half uur van tevoren reserveren. Er komt in 2022 mogelijk een beter systeem met een ‘Hub-taxi’, maar die wordt ongeveer 2 à 3 maal duurder dan het gewone OV tarief.

Rond Amersfoort ziet René ook verslechteringen in de dienstregeling. ‘Waren er op een luchtfoto van Amersfoort tien jaar geleden in de ochtendspits nog acht Gelderse bussen zichtbaar, nu is dat er nog maar één. Een aantal belangrijke verbindingen is verdwenen, zoals de bus tussen Nijkerkerveen en Amersfoort en de rechtstreekse bus tussen Harderwijk en Apeldoorn.’

Ook bleken de elektrische bussen niet alleen maar voordelen te hebben. In januari vielen er meerdere plotseling stil of ze hadden te kampen met haperende verwarming. Recent vielen er in Deventer bussen stil tijdens hun route en moesten worden weggesleept.

Hoe ziet de toekomst van het concessiegebied eruit?

Momenteel ligt de focus op het zo goed mogelijk rijden van de noodconcessie, zodat de reizigers niet de dupe worden van de perikelen rondom de aanbesteding. Uiteraard houdt Rover ook nauwlettend in de gaten hoe de nieuwe aanbesteding verloopt en welke beloftes we dan voor de reiziger kunnen verwachten. Naar verwachting zal de nieuwe concessie in december 2022 beginnen. Onduidelijk is nog of Keolis bij de nieuwe aanbesteding weer mee mag bieden.

Ook op het gebied van spoorontwikkeling hebben Hans en René nog wel een paar wensen voor de toekomst. ‘Mijn top extra verbinding zou zijn Enkhuizen–Lelystad–Harderwijk–Apeldoorn–Arnhem’, zegt Hans. Hij noemt het een gemiste link in het spoorwegnet. René ziet op spoorlijnen als Amersfoort–Zwolle en Utrecht–Arnhem graag een verbreding naar vier sporen. ‘Zo komt er ruimte voor hoogfrequente intercity’s en een goede stopdienstregeling.’

De afdelingen van Rover Gelderland doen hun best om zoveel mogelijk samen op te trekken. Mede daarvoor wordt er nagedacht over een eventuele fusie tot één grote afdeling. Maar vooral ook de vertegenwoordiging in het Rocov zou René Coveen graag wat groter zien. ‘Een vertegenwoordiger uit elk gebied zou ideaal zijn.’


Meld je aan voor onze nieuwsbrief:

Contact

  • Utrechtseweg 59 3818 EA Amersfoort
  • Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
  • Tijdelijk spoednummer:
    06-57497662

Volg ons