Skip to main content
Opinie

Stop de vervoersarmoede: geen woorden maar daden!

Door Freek Bos, directeur Rover

Het recht op bereikbaarheid moet een basisrecht zijn voor iedereen. Dat hoorden we CDA-staatssecretaris Vivianne Heijnen onlangs zeggen. Tegelijk stelde het CDA vorige week nog dat wie is aangewezen op de bus in het landelijk gebied “de sjaak is”. Het probleem is bekend, maar er wordt weinig mee gedaan. Politiek Den Haag heeft de mond vol over het dichten van de kloof tussen Randstad en ‘de provincie’. Minister-president Mark Rutte wijst daarbij ook op het verdwijnende openbaar vervoer. Maar wederom wordt er weinig mee gedaan.

Wat er wel wordt gedaan: de benzineprijs lag in februari 12 procent lager dan een jaar geleden, zo blijkt uit CBS-cijfers. Tegelijk werden busritten in diezelfde periode ruim 7 procent duurder. Er rijden dit jaar 13 procent minder NS-treinen. Overal in het land zijn buslijnen verdwenen of rijdt de bus minder vaak. Steeds meer dorpen en buitenwijken zijn in het weekend of ’s avonds niet meer met het openbaar vervoer bereikbaar. Dit leidt tot steeds meer vervoersarmoede.

En dit is nog maar het begin. Dit najaar en in 2024 dreigt een nieuwe grote klap. Niet alleen op het platteland, maar ook in de stad. Zo staan in Amsterdam meerdere tramlijnen en zelfs een metrolijn op de nominatie om te verdwijnen. Provincie Gelderland moet volgend jaar 13 miljoen euro bezuinigen op regionale bussen en treinen. Dit is moeilijk te rijmen met de boodschap dat we de honderdduizenden nieuwe woningen die we de komende jaren willen bouwen vooral goed ontsloten moeten worden per OV en fiets.

Uit onderzoek van het ministerie van Infrastructuur blijkt dat het aantal OV-reizigers vorig jaar achterbleef vanwege het slechtere aanbod. Minder bussen en treinen, vaak overstappen en slecht comfort waren redenen om niet met het OV te reizen. Wanneer een product slechter wordt en tegelijk duurder, gaan we het minder gebruiken. De negatieve spiraal naar beneden is dan snel ingezet. Het kabinet heeft daarmee het graf gegraven voor zijn eigen doelen op het gebied van duurzaamheid en bereikbaarheid.

Sinds de Provinciale Statenverkiezingen wordt in de politiek van links tot rechts erkend dat er meer moet worden gedaan aan het behoud van voorzieningen zoals openbaar vervoer in de regio. Maar de reiziger heeft niets aan mooie woorden als die niet worden omgezet in daden. Het is vijf voor twaalf voor het openbaar vervoer. Als er nog meer busritten verdwijnen, verdwijnt ook de reiziger.

Rover roept daarom de regering op om niet alleen van bereikbaarheid een recht te maken, maar ook te zorgen voor een basiskwaliteit. Er mag geen bus, tram, metro of trein meer verdwijnen. Maak het OV goedkoper door de btw op OV-kaartjes te verlagen van 9% naar 0%. En verhoog per direct het OV-budget van provincies en vervoerregio’s. Dat laatste is al meer dan tien jaar niet gebeurd, terwijl de kosten wel zijn gestegen. Stop nu met afbreken en start met opnieuw opbouwen. Daar hebben we allemaal recht op!