Van de lichtstad naar de bisschopsstad (Eindhoven - Roermond)

Eindhoven is bekend door de Philipsfabriek, maar ook vanwege de Technische Universiteit. Het universiteitscomplex ligt niet ver van het station. Meteen na vertrek kunnen we links een glimp opvangen van een opvallend gebouw van het complex: Vertigo. Hier huist het departement van de gebouwde omgeving. Het heeft een opvallend kunstwerk aan de buitengevel, een werk van Gijs Frieling.

Zodra we de stad uit zijn, kruisen we het eerste van de drie kanalen op de route: het Eindhovens kanaal. Nu nauwelijks van betekenis voor de scheepvaart, maar halverwege de 19de eeuw een lang verlangde verbinding over water van Eindhoven met de Zuid-Willemsvaart en daarmee de rest van Nederland (zie: urlr.me/!beatrixkanaal)

We reizen door naar station Geldrop, dat bestaat al sinds de aanleg van de spoorlijn. Het stationsgebouw werd in 1974 gesloopt, maar de perronoverkapping bleef bewaard. Dit fraaie stukje architectuur van George van Heukelom heeft de status van rijksmonument. Links bij Geldrop ziet u in de verte de torenspitsen en koepel van de Brigidakerk, een neoromaanse kruiskerk uit 1891. Dichterbij staat de witte korenmolen ’t Nupke uit 1843. Nupke betekent bultje, want de molen staat op een verhoging.

De route gaat over de zandgronden van de Brabantse Kempen, een relatief bosrijk gebied waarvan we enkele stukjes zien. Maar merendeels zien we akkerbouw en ook veel varkensboerderijen: in Noord-Brabant staan er meer dan duizend. Ook wat pluimvee betreft scoort Noord-Brabant binnen Nederland het hoogst, samen met Gelderland. Van deze varkens- en kippenboerderijen zien we er enkele langs de route. 

Het volgende station is Heeze, gebouwd in 1977. Het verving het station Heeze-Leende van 1913, dat werd opgeheven en later ook gesloopt. Het 9 kilometer verder gelegen station Maarheeze is nog recenter. Er was al wel een station in 1913, maar dit werd in 1938 gesloten. De inwoners pleitten via de in 2004 opgerichte Stichting Station Maarheeze met succes voor een nieuw station. Dat kwam er in 2010. Meteen na Maarheeze gaan we onder de A2 door en rijden de provincie Limburg binnen.

Vlak voor het binnenrijden van station Weert sluit rechts het spoor vanaf Budel en Hamont aan. Over dit voormalige onderdeel van de IJzeren Rijn rijden nu alleen af en toe goederentreinen. Dan gaan we de Zuid-Willemsvaart over, die in 2026 zijn 200-jarig bestaan viert. Het kanaal is vernoemd naar koning Willem I, die persoonlijk ijverde voor de aanleg om zo de Waalse industriegebieden, die toen bij Nederland hoorden, over water te verbinden met de Hollandse havens.

Station Weert heeft nog wel een stationsgebouw en niet het minste. Het heeft zelfs een toren.  Het gebouw uit 1913 is ook ontworpen door George van Heukelom in de stijl van het traditionalisme, en rijksmonument. NS riep het in 2008 uit tot mooiste station van Nederland. Reizigers gebruiken het veel (per gemiddelde werkdag 7001 in-, uit- of overstappers in 2025)  maar waarderen het minder: bij een onderzoek daarnaar in 2025 haalde Weert maar plek 206 op een lijst van 393 stations. Omdat het spoor hier verhoogd is aangelegd,  oogt het station vanuit de trein gezien wat verzonken.

Na Weert kruisen we de A2, de snelweg van Amsterdam naar Maastricht, en er vlak achter het Kanaal Wessem-Nederweert, dat sinds 1929 de Zuid-Willemsvaart verbindt met de Maas. Even later ziet u misschien in een flits een hert links langs het spoor. Dit stalen beeld herinnert aan het skelet van een prehistorisch edelhert dat hier werd opgegraven in 2010.

Halverwege Roermond bij Baexem is rechts het voormalige klooster Mariabosch te zien. Het werd eind 19de eeuw gesticht door Duitse Jezuïeten. In 1918 werd het overgenomen door missiezusters. Zij verhuisden in 2010 naar Uden. Sindsdien zijn er plannen voor een nieuwe bestemming, bijvoorbeeld als woon-zorg instelling.

Een paar minuten later steken we de Maas over. Maar wat is nou precies de Maas?  Want er zijn meerdere waterwegen te zien, gescheiden door landstroken. We rijden over de plek waar het Lateraalkanaal Linnen-Buggenum en de meanderende Maas samenkomen. Die passeren we achtereenvolgens.

Aan de rechterkant is ook nog te zien dat het kanaal zich splitst; het linkerdeel is de scheepvaartverbinding naar de havens van Roermond. Het spoor gaat om dit haventerrein heen. We zien aan de rechterkant een rioolzuiveringsinstallatie en het fabrieksterrein van Smurfit Westrock Paper, zelfverklaard wereldleider in duurzame verpakkingen.

Roermond is een van de zeven Nederlandse bisdommen, dat de hele provincie Limburg beslaat. De bisschopskerk is de Christoffelkathedraal. Die is niet goed te zien vanuit de trein; wel de torens van de OLV Munsterkerk. Station Roermond werd in 1865 geopend als onderdeel van de aanleg van Staatslijn E. Van oorsprong is het een zogenoemd waterstaatstation van de vierde klasse, maar het is door allerlei verbouwingen niet meer in de oorspronkelijke staat. Op dit intercitystation kun je  overstappen richting Venlo of verder reizen richting Sittard en Maastricht. Daarover gaat een volgend artikel.