Baltische Staten (Estland, Letland, Litouwen)

Reizen naar

Met de trein

Vanuit Benelux: zie bij Polen voor de info tot daar en dan is er nog maar één trein overgebleven, die niet eens dagelijks rijdt van Polen naar Kaunas, via verlengd normaalspoor, gereden door PR = PolRegio. Dit is de eerste aanzet tot de zgn. Via Baltica, die als normaalspoor zou moeten doorlopen via Riga tot Tallinn en dan via een tunnel naar Helsinki – maar dat zijn verre toekomstdromen. Door het verleden is het gewone spoorsysteem in deze landen het Russische breedspoor.

Tussen Litouwen en Letland is geen enkele treinverbinding voor personen meer open.

Van Letland naar Estland kan men, afhankelijk van de dag van de week, direct of met lange wachttijd overstappen in de grensplaats Valga voor de rit Riga-Tallinn. Op de site seat61.com zijn meestal actuele tijden te vinden.
Naar verwachting komen er in 2018 weer treinen tussen Litouwen en Letland, voorlopig enkel weekends, 2x daags Vilnius-Daugavpils, alwaar men kan overstappen richting Riga (al is dat wel een grote omweg).

Als u een wat avontuurlijker rondreis overweegt: eigenlijk is het via Minsk/Byelorus eenvoudiger, de verbinding met Vilnius is recent sterk verbeterd. Vanaf Paris rijdt op donderdagavond een luxe Russische slaaptrein via DE-Warszawa-Minsk naar Mockba/Moscow. Informeer bij de Treinreiswinkel! Dan is wel een visum voor dat land nodig (visumvrij inreizen kan enkel per vliegtuig voor max 5 dagen).

In principe is het theoretisch mogelijk met internationale tickets deze hele reis te boeken, maar dat raden we sterk af: peperduur en zeer omslachtig. Boek zonodig tot Bialystok of evt. Warszawa in Polen en koop aldaar een nieuw kaartje dat veel goedkoper uitpakt.

Interrail is niet geldig in deze 3 EU-landen!

Met de bus

Hier zijn er wel doorgaande verbindingen, maar bedenk dat het een erg lange rit van ruim 25 uur is door Duitsland en Polen. Eurolines biedt busritten, de EcoLines is gevestigd in Letland en biedt doorgaande ritten meestal al vanaf Londen/Parijs. Met de combo FLIX+Polskibus kan je tot in Litouwen reizen, met vaker overstappen.

Met de boot

Het meest bekend en gebruikt is de verbinding Helsinki-Tallinn, met verscheidene veerbootmaatschappijen. Tussen Travemünde in Duitsland en Helsinki vaart de veerboot van Finnlines.

Vanaf Stockholm kunt U (niet altijd dagelijks) naar Tallinn of (vlakbij) Riga overvaren, dit zijn de bekende luxe Oostzee ferries; Tallink en Stenaline.

Dan zijn er nog de lijndiensten naar Klaipėda en Liepāja vanaf Kiel en Travemünde (DFDS en Stenaline). Deze zijn meer gericht op trucks, maar vakantiegangers en losse passagiers kunnen ook mee. Kijk op een site als www.directferries.com voor een algemeen overzicht en links naar boekingen.

Reizen in en door

Per trein

In alle drie landen is het systeem de laatste jaren gemoderniseerd en aangepast aan de lokale omstandigheden; dus enkel lijnen gericht op de hoofdstad in vrij lage frequentie. De drie hoofdsteden hebben ook nog een dagelijkse trein met Mockba/Moscow (vanaf Vilnius als transittrein vanaf Kaliningrad).

Estland
Het treinverkeer was na de stichting van de Republiek Estland enkele jaren geheel commercieel vrijgeven. Sindsdien heeft de regering de zaak weer overgenomen en geheel nieuwe FLIRT-treinstellen van het merk Stadler met een lage vloer in gebruik genomen. Het gaat om twintig diesel-elektrische treinstellen en achttien geheel elektrische treinstellen. Fietsen mogen gratis mee. In de vervangende autobussen mogen geen fietsen mee. Ook is een zonetarief met chipkaarten ingevoerd. Alleen in Tallinn kan men nog kaartjes kopen; verder gewoon in de trein betalen of met korting vooraf online. Estland loopt voorop in digitaliseren en dus hebben alle treinen goede WiFi. Het bedrijf Elron (www.elron.ee) verzorgt de binnenlandse personentreinen. Het bedrijf Gorail (www.gorail.ee) rijdt één keer per dag een trein naar Sint Petersburg vanaf het station Baltic in Tallinn. Op twee grensstations heeft deze trein telkens een uur oponthoud voor grenscontrole. Gedeeltelijk verkeert de bovenbouw van het railnet in slechte staat. Om die reden reed in de zomer van 2018 de personentreinen tussen Pärnu en Lelle maximaal zestig kilometer per uur.

Letland
Letland is het meest bescheiden en rijdt met gemoderniseerd ex-Soviet materiaal, meestal ook gebouwd in Riga. Een stadsnet/elektrisch rondom Riga, inmiddels ook met zones en chippen, deels geïntegreerd met het stadsvervoer. Verder gemoderniseerde dieselsets voor de weinige overige lijnen.
Website spoorwegen: www.ldz.lv

Litouwen
Nieuwe elektrische treinen voor Kaunas-Vilnius, diesel dito voor de Intercityverbinding naar Klaipėda en verder vooral Poolse railbusjes die de weinige andere lijnen spaarzaam bedienen. Ook hier wordt krachtig aan online vooraf per smartfone boeken gewerkt, al is dit vooralsnog enkel mogelijk met een Litouwse bank!
www.litrail.lt

Opgepast! Treinkaartjes in Litouwen gelden enkel voor de erop vermelde trein: dus let goed op bij het vooraf kopen van retours. Biljetten zijn allemaal enkeltjes en bij een overstap krijg je er dus 2!

Per bus

Zoals gebruikelijk in Oost-Europa hebben alle grotere plaatsen een ruim en laag geprijsd stadsnet, zeker in de hoofdsteden. In Tallinn is het gratis gemaakt voor inwoners, voor bezoekers vooralsnog wat onduidelijk of men nog moet chippen.

Ook het streeknet is uitgebreid, niet al te frequent en bedient alle gehuchten etc. Estland is van plan ook dit gratis te maken in de loop van 2018. Directe grensoverschrijdende lokale bussen zijn echter ook schaars. De meeste bussen zijn tweedehands uit Scandinavië, in Litauen rijden ook enkele tientallen ex-Connexxion bussen.

De langeafstandbus is in feite het hoofdmiddel van vervoer, zeker voor tussen de 3 landen en naar Polen en Rusland. De bus is luxe, vrij frequent en ook nog vrij goedkoop. De aanbieders wisselen nogal eens, het zijn EcoLines, Luxexpress en Hansabuss.

Tips

- vanuit Vilnius, de hoofdtad van Litouwen, is het mogelijk een 1-daagse busexcursie te maken naar Grodno in Wit-Rusland, zonder visum, maar vooraf boeken en je data doorgeven is wel nodig voor de passagierslijst.
- Het Estse railnet had oorspronkelijk een spoorwijdte van 750 mm. Tijdens de Duitse bezetting is normaalspoor aangelegd van 1435 mm. Tijdens de Russische zeggenschap is de spoorwijdte van 750 mm en 1435 mm verbreed naar 1520 mm. Het smalspoorwegmuseum bevindt zich in Lavassaare, ongeveer twintig kilometer (fietsen) van Pärnu. Er rijdt geen trein meer naar Lavassaare.
- Op de site www.bahntrassenradeln.de staan ook fietsroutes over voormalige railtrajecten in Estland en Letland. 

Reisplanners
Alle 3 landen hebben een officiële reisplanner, maar veelal zijn private sites handiger en/of geven meer talen:
Estland: peatus.ee of direkt boeken op t-pilet.ee (officieel: soiduplaan.ee/bus)
Letland: 1188.lv/en/transport
Litouwen: autobusubilietai.lt

(Laatste update: januari 2018)